ACT en warmte

De laatste dagen denk ik weer veel na over wat ik heb geleerd bij Acceptance and Commitment Therapie voor mijn autisme.

Het is warm. Heel warm. Terwijl ik dit schrijf is het binnen al benauwd en de voorspellingen voor de komende dagen laten temperaturen van 35 graden of meer zien. Dat soort hitte vind ik moeilijk. Ik slaap slechter, ben loom, heb minder energie en merk dat ik sneller overprikkeld raak. Mijn eerste reactie is dan vaak om tegen die warmte te vechten. Waarom moet het zo warm zijn? Waarom kan ik niet gewoon mijn normale ritme aanhouden? Waarom voelt alles ineens zoveel moeilijker?

Bij ACT leerde ik het verschil tussen pijn en lijden. De warmte zelf is de pijn. Het feit dat ik slecht slaap, dat mijn slaapkamer 27 graden is en dat bewegen meer energie kost dan normaal. Dat zijn dingen die ik niet zomaar kan veranderen. Het lijden ontstaat wanneer ik daar vervolgens tegen ga vechten. Wanneer ik denk dat het niet eerlijk is, dat ik deze week niet mag afwijken van mijn planning, of dat alles verpest is als ik een training oversla. Dan draag ik niet alleen de warmte, maar ook alle frustratie, angst en strijd die ik er zelf bovenop leg.

Dat betekent niet dat ik de hitte leuk hoef te vinden. Integendeel. Ik mag best balen dat ik niet zo makkelijk kan hardlopen, terwijl ik net zo gemotiveerd ben om er echt aan te beginnen. Maar ACT leerde mij dat ik ook een andere vraag kan stellen: als de warmte er toch is, hoe wil ik dan leven? Welke waarden vind ik belangrijk? Die waarden geven me een richtingsaanwijzer welke stappen ik nu kan nemen, ondanks de warmte. 

Voor mij zijn dat onder andere familie, vriendelijkheid, plezier, mentale gezondheid, zelfcompassie en zelfontplooiing. Op een warme dag zien die waarden er misschien anders uit dan normaal. Misschien is familie vandaag samen een ijsje eten. Misschien is zelfcompassie accepteren dat ik rust nodig heb. Misschien is zelfontplooiing een boek lezen of een blog schrijven in plaats van een project aanpakken.

Vandaag merkte ik dat heel duidelijk. Ik zag op tegen het sporten. Alles voelde teveel. Zelfs het idee om sportkleren aan te trekken voelde als een enorme opgave. Toch ben ik uiteindelijk gegaan. Niet omdat ik mezelf wilde bewijzen dat ik sterk ben, maar omdat (mentale) gezondheid een waarde voor mij is. Toen ik thuiskwam voelde ik me lichamelijk niet eens zoveel anders, maar mijn hoofd was rustiger. De training was niet het belangrijkste. Het belangrijkste was dat ik had gehandeld naar wat ik belangrijk vind, ondanks het ongemak dat aanwezig was.

De warmte is nog niet voorbij. Waarschijnlijk ga ik de komende dagen nog steeds zweten, mopperen en verlangen naar koelere temperaturen. Maar ik probeer mezelf eraan te herinneren dat ik niet hoef te wachten tot alles prettig voelt voordat ik mijn waarden kan leven. 

Welke waarden zijn voor jullie het belangrijkste?